News News

Back

Rybołów nad Wisłą: platforma lęgowa w Nadleśnictwie Cierpiszewo

Rybołów nad Wisłą: platforma lęgowa w Nadleśnictwie Cierpiszewo

W pasie lasów nad Wisłą, na terenie Nadleśnictwa Cierpiszewo, zamontowano na początku marca br. platformę lęgową dla rybołowa (Pandion haliaetus) – jednego z najrzadszych ptaków szponiastych gniazdujących w Polsce.

Rybołów jest drapieżnikiem wyjątkowo wyspecjalizowanym - odżywia się wyłącznie rybami. Jego sposób polowania zawsze robi wrażenie - rybołów krąży nad wodą, czasem na moment „zawisa” w powietrzu, po czym spada pionowo i nurkowaniem chwyta rybę szponami. Potrafi zanurzyć się głęboko (nawet powyżej 1 m), a bywa, że na chwilę znika pod powierzchnią wody. Po udanym ataku unosi się z łupem, otrząsa wodę z piór i odlatuje. Ta specjalizacja oznacza jedno: rybołów jest wprost uzależniony od jakości żerowisk – czystych, zasobnych w ryby akwenów i odcinków rzek.

Gdzie zakłada gniazdo i czego potrzebuje?

Rybołów jest okazałym ptakiem – rozpiętość skrzydeł może dochodzić nawet do ok. 180 cm. Żeby wychować młode, potrzebuje nie tylko dobrego łowiska, ale też stabilnego miejsca na gniazdo. Preferuje stare drzewostany (często wskazuje się stare bory sosnowe), zdarzają się gniazda na innych drzewach, a w warunkach współczesnego krajobrazu rybołów potrafi korzystać także z konstrukcji sztucznych. Gniazdo musi być bezpieczne, stabilne i położone wysoko. Po przylocie na lęgowiska ptaki najpierw poprawiają konstrukcję gniazda i przystępują do toków. W drugiej połowie kwietnia zwykle pojawiają się jaja – najczęściej 2–3. Wysiadywanie trwa ponad 5 tygodni. Młode pozostają w gnieździe około 11 tygodni (często do drugiej połowy lipca), a potem jeszcze przez pewien czas uczą się samodzielności i są dokarmiane przez rodziców. Co szczególnie obrazowe: para wychowująca dwoje młodych w sezonie lęgowym potrafi dostarczyć łącznie około 170 kg ryb. Skala potrzeb pokarmowych pokazuje, jak ważne są stabilne żerowiska i spokój w rejonie lęgów.

Właśnie dlatego tak istotne jest tworzenie platform lęgowych. Dają one solidną podstawę pod gniazdo tam, gdzie brakuje odpowiednich drzew lub gdy są one narażone na uszkodzenia, ograniczają ryzyko utraty lęgu na skutek wiatrołomów i złamań wierzchołków, zwiększają szanse, że ptaki podejmą lęg w danym rejonie i go utrzymają.

Z danych przywoływanych w materiałach branżowych wynika, że pod koniec XX wieku populację rybołowa w Polsce szacowano na 70–75 par, natomiast w 2016 r.  populacja liczyła jedynie 27 par lęgowych.

Rybołów jest gatunkiem wrażliwym na łańcuch czynników, m.in.: przekształcenia brzegów jezior i rosnącą presję turystyczną w okresie wychowu piskląt, eutrofizację (pogorszenie przejrzystości wody, zakwity), która utrudnia wypatrywanie ryb, ryzyko kolizji z infrastrukturą (linie energetyczne, turbiny wiatrowe – zależnie od lokalizacji i warunków), konflikty na stawach hodowlanych (w tym nielegalne płoszenie), które w skali kraju mogą mieć znaczenie dla tak małej populacji.

Platforma w Nadleśnictwie Cierpiszewo to zwiększenie szans na bezpieczny lęg w miejscu, gdzie rybołów może korzystać z zasobów Wisły i okolicznych żerowisk. Ale to także sygnał, że ochrona przyrody w Lasach Państwowych to codzienna praktyka: od decyzji i finansowania, przez udostępnienie terenu, po współpracę z ekspertami i organizacjami społecznymi. Warto wspomnieć, że platforma dla rybołowa została jesienią ubiegłego roku zamontowana również na terenie lasów Nadleśnictwa Brodnica.

Jeżeli rybołowy zaakceptują nowe miejsce, efektem może być to, na co wszyscy liczymy najbardziej: udany lęg i młode rybołowy w naszym regionie. A to – przy populacji liczonej w dziesiątkach par – jest wartością nie do przecenienia.

 


Divisions and others