Miejsce Pamięci Narodowej Ofiar II Wojny Światowej w Dąblinie

W okolicy Zajezierza (Leśnictwo Dąbki) znajduje się miejsce kaźni upamiętnione pomnikiem oraz ośmioma symbolicznymi zbiorowymi mogiłami. W 1945 roku w ramach czynów społecznych ze zbiórek społeczeństwa powiatu inowrocławskiego pobudowano obelisk ku czci pomordowanych obywateli w latach 1939-1943. Niemcy dokonali masowych mordów Polaków oraz Żydów, mieszkańców okolic Gniewkowa oraz Inowrocławia, Bydgoszczy, Torunia, których transportowano na miejsce straceń. Zginęło około 4.000 obywateli, głownie inteligencja polska. 
 

"Niemcy zajęli Gniewkowo 07.09.1939, i przystąpili niezwłocznie do wysiedlania znaczniejszych mieszkańców. Od razu uaktywniła się w Gniewkowie mniejszość niemiecka, której działania polegały m.in. na informowaniu nazistów o tym, kogo mają aresztować lub gdzie szukać danej osoby. Transporty zmierzały w wiadomym kierunku, również z Inowrocławskiego więzienia, skąd przywożono wielu Żydów. Kierowano tu Polaków także z Torunia i Bydgoszczy. Tutejsze lasy stały się też ostatnim miejscem dla wielu Polaków aresztowanych w czasie krwawej niedzieli Inowrocławskiej [FILM]. Mocodawcę tych wydarzeń, Jahnza Hirschfelda uniewinnił powojenny niemiecki sąd, opierając argumentacje na rzekomych szkodach wyrządzanych przez Polaków Niemcom przed wojną i na "słusznym odwecie". Gniewkowo i okolice włączono bezpośrednio do Rzeszy, pozostało na pastwę Niemców. O zbrodniach pod Gniewkowem pisał nawet The New York Times w roku 1940 w artykule „Fragmenty notatki oskarżającej nazistów o masowe morderstwa na Polakach”. Poruszony jest tam temat osadzenia wszystkich księży dekanatu gniewkowskiego. Pod koniec wojny dla zatarcia śladów naziści wykopywali i palili zwłoki. Oczywiście było to bezcelowe, bo mimo zakazu wstępu do lasu, okoliczna ludność doskonale orientowała się w ilości przywożonych tu transportów. Wokół pamiątkowego obelisku znaleźć można wiele mogił, wyznaczonych symbolicznie w miejscach dołów śmierci.

W 1965 roku dokonano remontu i ustawiono tablice. W kolejnych latach 1985 i 1986 pomnik przebudowano i umieszczono tablice z nazwiskami niektórych osób zamordowanych, a miejscowi rzemieślnicy postawili krzyż. Miejsce to jest odwiedzane przez turystów, a corocznie podczas obchodów 1 i 17 września mieszkańcy uczestniczą w uroczystościach upamiętniających wybuch II wojny światowej."

tekst: www.geocaching.com 
 

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Mogiła Żołnieży Armii Czerwonej 

W lesie niedaleko Torunia (Leśnictwo Glinki) pomnik przypomina o obozie jenieckim, w którym życie straciło wielu żołnierzy radzieckich. Według kart zabytków w czasie walki o wyzwolenie Torunia w 1945 r. zgineło 136 żołnierzy, oficerów i żołniezy Armii Radzieckiej, którzy zostali pochowani w zbiorwowej mogile. Stożkowaty pomnik postawiony jest na betonowej podstawie o wymiarach 4m x 3m, otoczony słupkami, które piwerwotnie były połączone łańcuchami. W latach powojennych na szczycie pomniku umieszczona była pięcioramiena gwiaza, a każda strona ostrosłupa opatrzona była tablicami w języku polskim i rosyjksim.  Odwiedzanie miejsca pamięci jest ogranczone, ze względu na położenie na terenie poligonu wojskowego.

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Miejsce Katastrofy Kolejowej w Otłoczynie 

W sąsiednim leśnictwie (Leśnictwo Rudak, do 2025 r. Leśnictwo Karczemka) miał miejsce wypadek kolejowy - największy w historii powojennej. Tragedia pochłonęła życie 67 ofiar. 

"Katastrofa pod Otłoczynem zdarzyła się 19 sierpnia 1980 r. o godzinie 4.30 nad ranem. Mocno spóźniony pociąg pospieszny z Kołobrzegu do Łodzi wyruszył o godzinie 4.18 ze stacji Toruń Główny. Krótko potem z Otłoczyna w kierunku Torunia wyjechał pociąg z pustymi wagonami towarowymi. Maszynista nie otrzymał pisemnego rozkazu wyjazdu, zignorował sygnał "Stój!" na semaforze, rozpruł rozjazd i wjechał na tor przeznaczony do jazdy w przeciwnym kierunku. Służby zabezpieczenia ruchu kolejowego szybko odkryły zagrożenie, ale z powodu braku łączności radiowej z maszynistami nie były w stanie zatrzymać pociągów. Lokomotywy obu pociągów zderzyły się czołowo w niewielkim wąwozie na wysokości miejscowości Brzoza. Z powodu rozlania w miejscu katastrofy ogromnych ilości paliwa z lokomotyw nie można było używać ciężkiego sprzętu mechanicznego i palników do cięcia metalu. Kolejarze, żołnierze, milicjanci i funkcjonariusze SOK przez wiele godzin wydobywali ciała z rumowiska. Zdaniem ekspertów i historyków powodem katastrofy było przede wszystkim zmęczenie maszynisty pociągu towarowego, który pełnił służbę niemal bez przerwy przez około 25 godzin. W tamtych czasach maszyniści dzięki ogromnym liczbom nadgodzin mogli dorobić do niskich płac, a zjawisko to tolerowały władze PKP, gdyż na kolei brakowało personelu."

Fragment teksu portalu historycznego dzieje.pl: "Pod Otłoczynem uczczono pamięć ofiar w 40. rocznicę największej katastrofy kolejowej"
Autor: Tomasz Więcławski

Widok na lokomotywy z prawej strony miejsca wypadku. (fot. Archiwa PKP)

Pomnik ofiar katastrofy kolejowej w Brzozie.

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Miejsce Pamięci Narodowej w Odolionie
 

Pośród lasów w pobliżu Aleksandrowa Kujawskiego (Leśnictwo Odolion) znajdują się miejsca stracenia wielu Polaków, którzy oddali życie w walce za ojczynzę.

Pierwsze z nich upamiętnia bohaterów z powiatów aleksandrowskiego i radziejowskiego, kórzy stracili życie w wlakach w roku 1939. 

Drugie miejsce pamięci znajduje się nieopodal i poświęcone jest pamięci 22 bohaterów, którzy oddali życie w walce z najeżdzcą hitlerowskim.

Opiekę nad tymi miejscami pamięci sprawuje sołectwo Nowy Ciechocinek oraz KGW Nowinka.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Z pewnością lasy nadleśnictwa kryją jeszcze wiele mogił i miejsc związanych z tragicznymi i burzliwymi dziejami naszej ojczyzny, czas nieubłaganie zaciera ślady tych wydarzeń.