Tytuł projektu:

Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja (MRN3)

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
• 151 nadleśnictw z terenu 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:

2024-2028

Cel główny projektu:

Wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia związane ze zmianami klimatu poprzez realizację do końca 2028 r. kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych ukierunkowanych na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk/ procesów klimatycznych takich jak susze i pożary, powodzie i podtopienia, intensywne lub długotrwałe opady atmosferyczne, ekstremalne przepływy wód w korytach, spływy powierzchniowe, niszczące działanie wód wezbraniowych.

Cele szczegółowe:

• Rozwój systemów małej retencji poprzez wykonanie obiektów i kompleksowych zadań gromadzących wodę do końca 2028 r.
• Rozwój systemów związanych z przeciwdziałaniem zbyt intensywnym spływom powodującym nadmierną erozję wodną na terenach nizinnych poprzez wykonanie obiektów do końca 2028 r.

W Projekcie wyznaczono również dodatkowe cele związane z działaniami edukacyjnymi oraz monitoringiem tj.:

• Wzrost wiedzy nt. wpływu małej retencji wodnej na środowisko poprzez opracowanie metodologii oceny wpływu na podstawie monitoringu środowiska wybranych zadań do 2028 r.
• Zwiększenie efektywności działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu poprzez opracowanie dobrych praktyk realizacji działań retencyjnych do końca roku 2028.
• Podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez realizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników do końca 2028 r.

Planowane działania:

W ramach projektu będą realizowane inwestycje łączące przyjazne środowisku metody techniczne i biotechniczne, obejmujące m.in.:

• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę zbiorników małej retencji oraz zbiorników suchych;
• budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę małych urządzeń piętrzących oraz gromadzących wodę w szczególności zastawek, progów, przetamowań koryt, przepustów z piętrzeniem, zastosowanych w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych i/lub stworzenia tzw. retencji korytowej oraz rozlewisk;
• renaturyzację siedlisk podmokłych w szczególności poprzez podniesienie poziomu wód i ich stabilizację;
• przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę obiektów niedostosowanych do wód wezbraniowych lub zastąpienie ich innym rodzajem budowli komunikacyjnej, ale także budowę nowych obiektów w celu zabezpieczenia koryta oraz ochronę jakości wód (przede wszystkim mostów, przepustów, brodów);
• zabezpieczenie obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej związanej z nawalnymi opadami (m.in. kaszyce, narzut kamienny, umocnienia skarp);
• unaturalnianie koryt poprzez odtwarzanie naturalnej geometrii i trasy (remeandrowanie cieków naturalnych, meandrowanie rowu), tworzenie zróżnicowanych siedlisk w korycie np. układ bystrze-ploso oraz odtwarzania terenów zalewowych.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektów współfinansowanych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 i 2014-2020.

Planowane rezultaty projektu:

W projekcie planuje się wykonanie łącznie 1030 sztuk obiektów i kompleksowych zadań (wskaźnik produktu), osiągnięcie pojemności obiektów małej retencji o wartości 7 065,2 tys. m³ oraz osiągnięcie objętości obiektów małej retencji w wartości 5 700 tys. m³ (wskaźnik rezultatu).
Ponadto dodatkowym wskaźnikiem realizacji projektu będzie podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników.

Planowana wartość projektu:

W ramach projektu Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja (MRN3) Nadleśnictwo Gniewkowo planuje realizację następujących działań:

• Odbudowa zbiornika retencyjnego na terenie Leśnictwa Zajezierze

Opis zadania: Zadanie inwestycyjne polegać będzie na odmuleniu, usunięciu wadliwego uszczelnienia, pogłębieniu obiektu wraz z modernizacją kanałów wlotoych i wylotowych poprzez odmulenie dna i usunięcie zatorów, pielęgnację lub umocnieniu skarp, przebudowie kamiennego przepustu na wlocie. Celem zrealizowanych prac jest wstrzymanie odpływu oraz gromadzenie wody w istniejących zbiornikach i mokradłach za pomocą urządzeń wodnych piętrzących.
Szacunkowy koszt netto zadania (kosztów kwalifikowalnych): 800 000,00 zł

• Odtworzenie oraz zachowanie obszarów bagiennych, torfowisk i terenów podmokłych kompleksu leśnego Wierzbiczany

Opis zadania: Zadanie inwestycyjne polegać będzie na odmuleniu sieci rowów melioracyjnych, w celu wyprofilowaniu spadków terenu do uzyskania odpowiedniej rzędnej. Głównym zadaniem jest wybudowanie 5-4 zastawek regulowanych, celem piętrzenia wód w rowach o łącznej długości 27,789 km . Rozmieszczenie obiektów hydrotechnicznych zapewni zatrzymanie wód opadowych z głównego źródła zasilania Jeziora Ostrowskiego połączonego z terenem inwestycji ,,Dopływem z bagna Błota Ostrowskie" oraz ,, Kanałem Parchańskim" zintegrowanym z omawianą siecią rowów. Planowanym zamierzeniem jest okresowe powierzchniowe zalanie użytku ekologicznego w okresie wiosennym i jak najdłuższe utrzymanie uwilgotnienia siedliska w celu przywrócenia funkcjonowania ekosystemów zbliżonych do ich naturalnego stanu.

Szacunkowy koszt netto zadania (kosztów kwalifikowalnych):  900 000,00 zł

Łączna szacunkowa wartość netto zadań realizowanych na terenie Nadleśnictwa Gniewkowo w ramach ww. projektu wynosi: 1 700 000,00 zł.

#FunduszeUE, #FunduszeEuropejskie